Bevinden we ons wel echt in een energietransitie?

 Ondanks het enorme succes van zon- en windenergie, blijven we steeds meer Co2 uitstoten. Hoe zit dat en wat kunnen we ertegen doen? 

Het is een verhaal dat we op school allemaal te horen krijgen: Eerst gebruikte de mens vooral hout als energiebron, toen stapten we over op steenkool en fossiele brandstoffen. Nu bevinden we ons in de overgang naar groene, hernieuwbare energie. Maar klopt dat wel?  

In het kader van de Klimaattop in Brazilië kwamen er onlangs enkele rapporten naar buiten.  Ondanks het enorme succes van zon- en windenergie, blijven we nog steeds veel te veel CO2 uitstoten, zo blijkt uit deze onderzoeken. Dat heeft meerdere oorzaken. 

Gebruik fossiele brandstoffen blijft toenemen 

Ondanks dat de stroom wereldwijd steeds “groener” wordt, blijft er toch een enorme behoefte aan fossiele brandstoffen zoals olie, steenkool en gas. Zelfs als alle landen zich aan hun klimaatbeloften zouden houden, stoot de mens in 2035 twee keer zoveel broeikasgassen uit dan nodig is om de wereldwijde klimaatafspraken na te komen.

Dat komt onder andere door de groeiende wereldbevolking. Landen zoals China en India maken een enorme ontwikkeling door en dat gaat gepaard met een flinke honger naar energie. Maar denk ook aan technologische ontwikkelingen zoals kunstmatige intelligentie (AI) of het minen van allerlei digitale munteenheden zoals Bitcoins. Wereldwijd verrijzen er steeds meer datacenters en ook die vreten stroom. 

Daarnaast vraagt het opwekken van stroom door middel van zon, wind en water natuurlijk ook veel energie en grondstoffen. Materialen zoals kunststof en aluminium (voor zonnepanelen), staal en composietmateriaal (voor windmolens) en beton (voor waterdammen) zijn nou eenmaal vervuilend om te maken. En ondanks dat het goed mogelijk is om materialen te recyclen, gebeurt dat nog zeker niet overal. 

Verschil tussen willen en doen 

Maar er is ook goed nieuws. Er zijn namelijk meerdere knoppen waar wij als consumenten zelf aan kunnen draaien. Uit de Monitor Duurzaam Leven van Milieu Centraal blijkt dat er genoeg winst te behalen valt in het veranderen van ons gedrag. Veel mensen willen wel duurzamer leven, maar zijn bang dat ze de enige zijn. 

Dat geeft hoop, want er is genoeg dat je kunt doen. Maak bijvoorbeeld bewust gebruik van AI op je werk, op school of in je vrije tijd en laat je eigen hersenen ook kraken. Kijk of je kunt overstappen naar een duurzame energieleverancier die alleen in Nederland geproduceerde energie verkoopt. Koop vaker tweedehands, vooral als het om kleding en energie-intensieve producten gaat zoals e-bikes en auto’s. En check of jouw bank of pensioenfonds investeert in vervuiling of juist in verduurzaming.

Conclusie

We bevinden ons dus wel in een energietransitie, maar deze gaat lang niet zo snel als we zouden willen. Het vervangen van het één door het ander is ook maar een deel van de puzzel: het gaat nog te weinig over minder energie en spullen gebruiken. Nieuwe, energieslurpende technieken zoals AI helpen niet hierbij. Maar, we hoeven niet machteloos toe te kijken. De manier waarop we eten, werken en wonen doet ertoe.  

Laten we ons daarom bewust zijn van onze invloed en het nieuwe jaar positief en duurzaam starten!