Spouwmuurisolatie
Voordat je aan spouwmuurisolatie begint, moet je zeker weten of er geen dieren in de spouw zitten. Daarom moet je een aantal stappen doorlopen voordat je kunt beginnen met isoleren.
! Opgelet: recentelijk is naar buiten gekomen dat UF-schuim schadelijk is voor de gezondheid. Wij raden het gebruik van UF-schuim (ook wel: Aminotherm, Thecotherm en Envirofoam) dan ook af. UF-schuim kan op korte termijn irritatie van ogen, neus of keel, misselijkheid en hoofdpijn veroorzaken. Bij blootstelling op lange termijn heb je mogelijk risico op gezondheidsschade. Vermoed je dat je UF schuim in jouw huis hebt? Neem dan contact op met GGD Kennemerland via leefomgeving@vrk.nl. Kijk voor meer informatie op de website van de GGD.
Wat is een spouwmuur?
Een spouwmuur is een buitenmuur van een woning die uit twee delen bestaat. De spouw is de ruimte tussen de binnen- en buitenmuur en zorgt ervoor dat er in de muren geen vochtproblemen ontstaan. Door ventilatie in de lege ruimte krijgt de buitenmuur de kans om op te drogen zonder dat de binnenste muur nat wordt. De spouw zorgt ook voor extra isolatie.
Spouwmuurisolatie
Bij spouwmuurisolatie worden gaten in de voegen van de muur geboord en opgevuld met isolatiemateriaal, zoals piepschuimbolletjes of glaswolvlokken. Daarna worden de gaatjes weer dichtgestopt met specie van dezelfde kleur. Beter nog is om te kiezen voor natuurlijk (biobased) isolatiemateriaal zoals Biofoam Pearls. Deze korrels zijn gemaakt op basis van organisch materiaal en zijn hierdoor minder belastend voor het milieu.
Het kan zijn dat de spouwmuur al is geïsoleerd. Dit kan je met een camera (endoscoop) laten controleren. Mocht de spouw matig geïsoleerd zijn, dan is het soms mogelijk om bij te vullen. Huizen die gebouwd zijn tussen 1975 en 1991 hebben vaak een matige spouwmuurisolatie. Vanaf 1992 is de spouwmuurisolatie meestal goed en is na-isolatie niet altijd nodig.
Na-isoleren spouwmuur
In de jaren 70 en 80 begon men met het na-isoleren van spouwmuren. De technieken waren toen nog niet perfect. Isolatiemateriaal dat in die periode is aangebracht kan in de loop der jaren naar beneden zakken, waardoor de spouw niet meer goed isoleert. Je kunt dit zien op een warmtefoto van je huis. Soms is het mogelijk om je spouwmuur met hetzelfde (of soortgelijk) materiaal bij te vullen, soms is het beter om de spouw eerst te laten schoonmaken. Laat je hierover adviseren door een vakkundig bedrijf voor spouwmuurisolatie.
Het kan ook zijn dat er bij de bouw dunne isolatieplaten in de spouw zijn aangebracht, waarbij er nog een luchtspouw zit tussen de isolatieplaat en de buitenste muur. Dit gebeurde vooral in de jaren 70 en 80. Als de luchtspouw breed genoeg is (minstens 4 cm bij EPS-platen, minstens 5 cm bij glas-of steenwol), kan er extra isolatiemateriaal in de muur geblazen worden. Ook hierover kan een vakkundig na-isolatiebedrijf advies geven.
Onderzoek naar beschermde dieren in de spouw
Voordat je aan spouwmuurisolatie begint, moet je zeker weten of er geen dieren in de spouw zitten. Er kunnen namelijk vleermuizen of vogels in je spouw leven. Dit zijn beschermde dieren. Je mag ze niet zomaar verstoren of hun verblijfplaats verwijderen. Dit is vastgelegd in de wet.
eDNA-onderzoek naar vleermuizen
Voordat je je spouwmuur laat isoleren, laat je onderzoek doen om te bepalen of er vleermuizen in de spouw leven. Een snelle manier om dit te onderzoeken, is via eDNA-onderzoek. eDNA staat voor omgevings-DNA (environmental DNA). Vleermuizen laten sporen achter in hun omgeving, zoals via uitwerpselen, haren of huidschilfers. Die sporen bevatten DNA. Bij een eDNA-onderzoek neemt een onderzoeker een monster uit de spouw, bijvoorbeeld door lucht of stof te verzamelen via de stootvoegen of andere toegangen in de spouw (als er bijvoorbeeld kieren zijn). In een laboratorium wordt dit monster onderzocht. Zo kan worden vastgesteld of er vleermuizen aanwezig zijn, zonder de dieren zelf te zien. Als de eDNA-test negatief is, betekent dit dat er geen DNA-sporen zijn aangetroffen van vleermuizen in je spouw. Je kunt dan gerust je spouwmuur laten isoleren.
Een eDNA-test kost doorgaans tussen de € 250 en € 500 exclusief btw.
Positieve eDNA-uitslag: wat nu?
Is de eDNA-test positief? Dan zijn er sporen van vleermuizen aangetroffen en mag je niet zo maar je spouwmuur isoleren. Je moet eerst een ecologisch onderzoek laten uitvoeren door een erkend ecoloog. Dit onderzoek brengt in kaart welke vleermuissoorten er leven en welke functie de spouw voor hen heeft. Denk aan een zomerverblijfplaats, een paarplaats of een overwinteringslocatie.
Als uit dit onderzoek blijkt dat er daadwerkelijk vleermuizen leven in de spouw, dan ben je verplicht een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit aan te vragen. Dit is een vergunning op grond van de Omgevingswet. Met deze vergunning toets je of en hoe je de werkzaamheden mag uitvoeren zonder de beschermde dieren te schaden. De vergunning wordt aangevraagd bij de provincie. Op het omgevingsloket vind je meer informatie.
Andere beschermde soorten
Heeft je woning grotere kieren of gaten op een hoogte van meer dan 2,5 meter? Dan kunnen daar ook vogels nestelen, bijvoorbeeld huismussen of gierzwaluwen. Zie je onder zo'n opening vogelpoep of nestmateriaal, zoals takjes of veertjes? Dan is de kans groot dat er vogels in je spouw zitten.
Voor vogels bestaat er geen eDNA-test. In plaats daarvan moet een ecoloog eerst een kort onderzoek doen: een quickscan. Blijkt daaruit dat er mogelijk vogels aanwezig zijn? Dan is verder onderzoek nodig om te bepalen welke vogels het zijn en hoeveel nesten er zijn.
Met de resultaten van dit onderzoek kun je een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit aanvragen. Pas als je die vergunning hebt, mag je de spouw isoleren.
Flat of appartement
Bij een flat of appartementengebouw kan isoleren alleen gezamenlijk. Overleg met jouw VvE over het gezamenlijk aanbrengen van spouwmuurisolatie.
Oudere woning of gasloos wonen?
Heb je een woning die ouder is dan 1925? Dan heb je waarschijnlijk een enkelsteens muur die je kunt isoleren met binnengevelisolatie of buitengevelisolatie.
Gemeentelijke isolatiesubsidie
Gemeente Haarlemmermeer heeft een subsidie voor het isoleren van je woning. Goed om te weten: zowel het eDNA-onderzoek als de spouwmuurisolatie zelf komen in aanmerking voor de gemeentelijke isolatiesubsidie. Je hoeft de kosten van het vooronderzoek dus niet alleen te dragen.
Let op: de subsidie voor eDNA-onderzoek geldt alleen in combinatie met een isolatiemaatregel.
Als het eDNA-onderzoek positief is en je gaat daarom je spouwmuur niet isoleren, dan ontvang je de subsidie voor het eDNA-onderzoek alleen in combinatie met een andere isolatiemaatregel. Pas je geen isolatiemaatregel toe, dan krijg je geen subsidie voor het onderzoek.
Gemeentebreed ecologisch onderzoek
Steeds meer mensen in Haarlemmermeer willen hun woning isoleren of verduurzamen. Een goed plan, want dat bespaart energie en verhoogt het wooncomfort. Daarbij is het wel belangrijk om rekening te houden met beschermde dieren die in of rondom de woning leven. Dat is wettelijk verplicht.
Om deze dieren te kunnen beschermen, moet de gemeente eerst weten waar ze precies leven. Daarom laat de gemeente hier onderzoek naar doen. Vanaf augustus 2026 tot en met september 2026 en van april tot en met augustus 2027 lopen en fietsen onderzoekers met oranje hesjes en meetapparatuur door verschillende kernen in de gemeente. Ze doen onderzoek naar de aanwezigheid van bijvoorbeeld vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen in gebouwen.
Op de website van de gemeente leest u meer over dit onderzoek.
Starten met spouwmuurisolatie
Maak een afspraak met onze partner WoonWijzerWinkel om te zien wat er voor uw woning mogelijk is. Meer informatie is te vinden op hun website.
Subsidie mogelijk!
Voor deze maatregel is subsidie beschikbaar. Als je deze maatregel in jouw huis toepast, kun je gebruik maken van de ISDE-subsidie en de Isolatiesubsidie van de gemeente.
Indicatie Kosten
| Type woning | Kosten | Besparing per jaar |
|---|---|---|
| Tussenwoning | € 800,- | € 260,- |
| Hoekwoning / 2 onder 1 kap | € 2.000,- | € 650,- |
| Vrijstaande woning | € 3.100,- | € 1.000,- |
Waarmee kunnen wij je verder helpen?
Veelgestelde vragen over spouwmuurisolatie
-
Als de woning na 1920 is gebouwd en de buitenmuur meer dan 24 centimeter dik is, dan is de kans groot dat er een spouw aanwezig is. Heb je twijfels? Laat dan de spouwmuur controleren door een vakkundig bedrijf.
-
Bij woningen uit de jaren 70 en 80 kunnen er dunne isolatieplaten aangebracht zijn bij de bouw. Indien er voldoende ruimte is, kan extra isolatiemateriaal bijgespoten worden. Laat je adviseren door een vakkundig (na-)isolatiebedrijf.
-
Het isoleren van de spouw kost bij een tussenwoning rond de € 800,-. Een hoekwoning of twee onder 1 kap isoleren kost rond de € 2.000,- en een vrijstaande woning zo’n € 3.100,-. De investering is gemiddeld rond 3 jaar weer terugverdiend.
