Welk energiecontract kan ik het beste kiezen?

Wie een energiecontract wil afsluiten, heeft tegenwoordig veel keuze. Maar wat is het verschil tussen vast, variabel en dynamisch? En wat biedt de meeste zekerheid?

Vast energiecontract
Een vast contract is wat de meeste mensen wel kennen. Meer dan 50% van de Nederlanders heeft zo’n contract. Dat wil zeggen dat de tarieven voor stroom en gas voor bijvoorbeeld 1, 2 of 3 jaar vaststaan. Dat heeft als voordeel dat je weet waar je aan toe bent. Een nadeel is dat de onzekerheid van prijsschommelingen door de energieleveranciers wordt ingecalculeerd en dat je dus niet de scherpste prijs krijgt. Bovendien mag je tijdens de contractperiode niet zomaar overstappen.

Wie een vast contract afsluit — bijvoorbeeld via een online prijsvergelijker zoals de Consumentenbond of Gaslicht.com — krijgt vaak een korting. Dit doen energieleveranciers omdat ze graag nieuwe klanten willen. Daar kun je serieus mee besparen. Zeker als je aan het einde van de contractperiode steeds overstapt naar een andere leverancier. Bedenk wel dat die kortingen uiteindelijk betaald worden door de klanten die níet overstappen.

Is je contractperiode afgelopen en maak je geen keuze om over te stappen of te verlengen? Dan wordt een vast contract automatisch overgezet naar een variabel contract. Dat betekent meestal minder gunstige tarieven dan bij een vast contract. Let daar dus op.

Variabel energiecontract
Bij een variabel contract wisselen de tarieven maandelijks, per half jaar of per kwartaal. Dat kan handig zijn als de marktprijzen voor energie dalen. Maar het betekent ook dat jouw tarieven omhoog kunnen gaan als er onrust is op de energiemarkt. Een variabel contract heeft een onbepaalde looptijd en je kunt overstappen wanneer je wilt.

Ongeveer 40% van alle Nederlanders heeft een variabel contract. Bedenk wel dat je dan de kortingen misloopt die je bij het afsluiten van een vast contract vaak krijgt. En je betaalt vaak meer dan bij vast of bij dynamisch.

Sommige aanbieders bieden nu energiecontracten aan die een beetje tussen vast en variabel inzitten. Ze rekenen dan een vast piektarief (bijvoorbeeld in de ochtend en avond) en een vast daltarief (bijvoorbeeld in het weekend). Dat betekent wel dat je goed op moet letten wanneer je stroom en gas gebruikt.

Stroom en gas hoef je niet bij dezelfde leverancier af te sluiten. Een dynamisch contract kan bijvoorbeeld handig zijn voor stroom, maar minder voor gas.

Dynamisch energiecontract
Een dynamisch energiecontract is relatief nieuw. Bij zo’n contract verandert het stroomtarief ieder kwartier of uur. Het gasbedrag verandert per dag. Zo weet je dus pas kort van tevoren wat je betaalt. Bovendien kunnen de termijnbedragen flink wisselen per maand. Ook hier moet je dus echt opletten wanneer je energie gebruikt.

Bij dynamische energiecontracten gelden er geen terugleverkosten voor zonnepaneel-bezitters. In plaats daarvan kan je stroom terugleveren tegen de actuele prijs. Heb je een elektrische auto en een eigen laadpaal? Dan kan je (soms) goedkoop laden als je op de juiste momenten stroom gebruikt. Een enkele keer is de stroomprijs zelfs negatief, waardoor je geld terugkrijgt. In combinatie met een thuisbatterij kan dit dus extra voordelig uitpakken.

Maar dynamisch betekent ook dat stroomprijzen juist veel hoger kunnen liggen tijdens piekmomenten waarop veel mensen stroom verbruiken. Met name in de ochtend, avond en in het weekend. Ook zul je economische of politieke onrust in de wereld meteen terugzien in de energieprijzen. Je zult er dus een sport van moeten maken om de prijzen in de gaten te houden en jouw verbruik hierop aan te passen.

Tips: verschillende contracten en echt groene stroom
Wist je dat je stroom en gas niet bij dezelfde leverancier hoeft af te sluiten? Een dynamisch contract kan bijvoorbeeld handig zijn voor stroom, maar minder voor gas. Dan kun je dus voor stroom een dynamisch contract kiezen en een vast contract afsluiten (eventueel bij een andere leverancier) voor gas. Net wat voor jou gunstiger uitvalt.

Dan nog even over groene stroom. Veel leveranciers bieden dit aan. Maar in feite betaal je dan voor de garantie dat er ergens ter wereld groene stroom wordt opgewekt en dat de certificaten hiervan door jouw leverancier worden ingekocht. Daarmee help je de energietransitie in Nederland niet vooruit. Wie kiest voor groene stroom die in Nederland wordt opgewekt, doet dit wel. Je kunt hierop selecteren als je overstapt.

En wil je de lokale economie een beetje steunen? Kijk dan eens naar Zon op Haarlemmermeer of Tegenstroom. Dit zijn lokale energie-aanbieders die écht groene en lokale stroom leveren.